Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία: Βιολογικά με την ευρωπαϊκή βούλα

15.10.2006

Του ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΜΠΙΚΑΤΖΙΚ

Αρδην αλλάζει το νομικό καθεστώς πώλησης, διακίνησης και εμπορίας βιολογικών προϊόντων μετά τη διαπίστωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι η κοινοτική και κατ' επέκταση η ελληνική αγορά κατακλύζεται από βιολογικά προϊόντα μαϊμού!

* Με νέο κανονισμό, λοιπόν, ο οποίος συζητείται την περίοδο αυτή, οι Βρυξέλλες θεσμοθετούν νέες αυστηρές προϋποθέσεις, που θα ισχύσουν το 2009, για τη χρήση του όρου «βιολογικό» και για τους ελέγχους ποιότητας.

Κι αυτό επειδή σε αρκετά προϊόντα, ενώ χαρακτηρίζονται «βιολογικά», πολλά από τα συστατικά τους δεν προέρχονται από βιολογική παραγωγή αλλά από κλασικές καλλιέργειες.

* Σήμερα για να σημανθεί ένα προϊόν ως βιολογικό πρέπει τουλάχιστον το 70% των συστατικών του να προέρχεται από βιολογική παραγωγή. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αυξάνει το συγκεκριμένο ποσοστό στο 95%. «Μόνο τότε θα μιλάμε για πραγματικά βιολογικά προϊόντα», διαπιστώνεται στην αιτιολογική έκθεση του κανονισμού.

Με το όριο του 95% συμφωνούν σχεδόν όλες οι χώρες της Ε.Ε., όπως επίσης και με τη διάταξη του κανονισμού στην οποία ρητά ορίζεται ότι τα προϊόντα που περιέχουν Γεννετικά Τροποποιημένους Οργανισμούς (ΓΤΟ) δεν θα μπορούν πλέον να ονομάζονται βιολογικά. Απορία, όμως, προκαλεί η εξαίρεση που θεσπίζεται και θα μπορούν πλέον να αποκαλούνται βιολογικά εκείνα που περιέχουν ΓΤΟ σε αναλογία έως 0,9% εξαιτίας «συμπτωματικής μόλυνσης» (από κοντινή δηλαδή παραγωγή μεταλλαγμένων)!

Αύξηση της παραγωγής

Οι επιτελείς των Βρυξελλών προχώρησαν στην αύξηση του ορίου, αλλά και στην οριοθέτηση της περιεκτικότητας ΓΤΟ και για έναν επιπλέον λόγο: Επειδή η βιολογική παραγωγή σημείωσε εντυπωσιακή ανάπτυξη από το 1991 (έτος έκδοση του πρώτου κανονισμού) και το μερίδιο της βιολογικής γεωργίας αυξάνεται συνεχώς στα περισσότερα κράτη-μέλη. Αρα η ελαστικότητα του μέτρου (το όριο του 70%) έπρεπε να καταργηθεί, αλλά να ληφθούν υπόψη και οι νέες παραγωγές, όπως αυτές των μεταλλαγμένων (ΓΤΟ).

* Σύμφωνα μάλιστα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, πανευρωπαϊκά, περίπου 149.000 γεωργικές εκμεταλλεύσεις έχουν πιστοποιηθεί ως βιολογικές ή σε φάση μετατροπής προς βιολογικές.

Η Αυστρία κατέχει την πρωτιά εντός της Ε.Ε., καθώς το 13,5% του συνόλου της γεωργικής της έκτασης καλλιεργείται με τη βιολογική διαδικασία, και ακολουθούν η Φιλανδία (7,3%), η Σουηδία (6,8%), η Ιταλία (6,2%), η Τσεχία (6,1%), η Δανία (5,8%), η Πορτογαλία (5,4%) και η Εσθονία (5,2%)!

* Οπως προκύπτει μάλιστα από την κατάταξη των χωρών με τις περισσότερες βιολογικές καλλιέργειες (2005), η Ελλάδα καταλαμβάνει την 14η θέση καθώς μόλις το 2,72% της συνολικής της καλλιεργήσιμης γεωργικής έκτασης είναι βιολογική. Συγκεκριμένα, στη χώρα μας καλλιεργούνται με βιολογικό τρόπο 2.671.599 στρέμματα και έχουν καταγραφεί 8.269 εκμεταλλεύσεις.

* Σύμφωνα πάλι με τα στοιχεία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, το 2005 διπλασιάστηκε η βιολογικά καλλιεργήσιμη έκταση (κυρίως ελιές, ψυχανθή, σιτηρά, αμπέλια, εσπεριδοειδή), ενώ στη βιολογική κτηνοτροφία το μεγαλύτερο μερίδιο κατέχουν αίγες, πρόβατα και χοίροι.

Η αλήθεια είναι ότι οι Ελληνες αποκτούν πλέον... βιολογική συνείδηση και οι πωλήσεις παρόμοιων προϊόντων αυξάνονται συνεχώς, όμως απομένουν πολλά να γίνουν σε εθνικό και πανευρωπαϊκό επίπεδο. Και κυρίως όσον αφορά τους ελέγχους στην παραγωγή αλλά και στις εισαγωγές βιολογικών προϊόντων από τρίτες χώρες.

Μπορεί, δηλαδή, να μπαίνει μία τάξη στην ευρωπαϊκή αγορά, αλλά τεράστιες είναι οι πιέσεις που ασκούν οι ευρωπαϊκές αλυσίδες σουπερμάρκετ, αλλά και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου, ώστε με τον νέο κανονισμό να ανοίξει εντελώς η ευρωπαϊκή αγορά στις εισαγωγές «ανεξέλεγκτων» βιολογικών προϊόντων από τρίτες χώρες.

Τα πιστοποιητικά

Προσφάτως μάλιστα η Ευρωβουλή συζήτησε το θέμα και έθεσε αυστηρούς όρους στις εισαγωγές. Ο ευρωβουλευτής της Ν.Δ. Γ. Γλαβάκης για παράδειγμα, ύσερα από τροπολογίες που κατέθεσε, ζήτησε να επανεξετάζεται σε ετήσια βάση ο κατάλογος των επιχειρήσεων των τρίτων χωρών που παράγουν βιολογικά προϊόντα προς εξαγωγή στην Ε.Ε., επεσήμανε την υποχρέωση κάθε φορτίο που θα εισάγεται στην Ε.Ε. να έχει διαφορετικά πιστοποιητικά, καθώς η γενική έγκριση (που ισχύει σήμερα) δεν εξασφαλίζει ότι κάθε προϊόν έχει παραχθεί με βιολογικό τρόπο. Στην πρόταση αντιτίθενται οι αλυσίδες σουπερμάρκετ.

* Την αναγκαιότητα ενίσχυσης των τρόπων πιστοποίησης των βιολογικών προϊόντων διευκρινίζει και η ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Κ. Μπατζελή, μέλος της επιτροπής Γεωργίας του Ε.Κ., τονίζοντας ότι εάν δεν τεθούν στους εισαγωγείς ρητές ευρωπαϊκές προϋποθέσεις, τότε ουσιαστικά ανοίγει το παράθυρο για την αμφισβήτηση όλων των υποχρεώσεων που θέτει η Ε.Ε. στην εισαγωγή τροφίμων στο έδαφός της.

Πηγή: www.enet.gr