corn gmostop.org ΔΙΚΤΥΟ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΑ ΜΕΤΑΛΛΑΓΜΕΝΑ stop gmo

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Ανοικτό το ενδεχόμενο απαγόρευσης για το φυτοφάρμακο Roundup της MONSANTO

26.11.2010

Απάντηση της Κομισιόν σε ερώτηση του Μιχ. Τρεμόπουλου


Ανοικτό αφήνει η Κομισιόν το ενδεχόμενο αυστηρότερων κανόνων ή και ολικής απαγόρευσης της ουσίας Glyphosate, χωρίς όμως να αναλαμβάνει δέσμευση. Πρόκειται για ενεργό συστατικό του πρώτου παγκοσμίως σε πωλήσεις ζιζανιοκτόνου, Roundup της εταιρίας Monsanto, πρωταγωνίστριας στον τομέα των μεταλλαγμένων. Σε πρόσφατη έρευνα στην Αργεντινή το συγκεκριμένο φυτοφάρμακο, που συνδέεται και με ποικιλίες μεταλλαγμένων ειδικά σχεδιασμένες για εντατική του χρήση, βρέθηκε να προκαλεί δυσπλασίες σε πειραματόζωα εμβρύων βατράχου και κοτόπουλα, σε δόσεις πολύ χαμηλότερες από αυτές που εφαρμόζονται στους γεωργικούς ψεκασμούς και πολύ πιο κάτω από τα ευρωπαϊκά όρια καταλοίπων σε αγροτικά προϊόντα.

Η είδηση για το ενδεχόμενο δραστικών μέτρων περιέχεται σε απάντηση του Επιτρόπου John Dalli, αρμόδιου για θέματα υγείας και προστασίας καταναλωτή, σε ερώτηση του Μιχάλη Τρεμόπουλου. Αφορμή για την έρευνα που προβάλλει ο ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πράσινων στην ερώτησή του, υπήρξαν υγειονομικές εκθέσεις όπου παρουσιάζονται υψηλά ποσοστά δυσπλασιών σε νεογνά, σε αγροτικές περιοχές της Αργεντινής, όπου η γενετικά τροποποιημένη σόγια “Roundup Ready” (RR) της Monsanto καλλιεργείται σε αχανείς μονοκαλλιέργειες με τακτικούς εναέριους ψεκασμούς.

O Μ. Τρεμόπουλος είχε ρωτήσει «τι σκοπεύει να κάνει η Επιτροπή ως προς την εκκρεμούσα αίτηση της Monsanto για την καλλιέργεια του ΝΚ603, αραβόσιτου ανθεκτικού στο glyphosate, και για την οποία η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA) έχει ήδη γνωμοδοτήσει θετικά». Η Κομισιόν απαντά ότι, καθώς πρόκειται για τον πρώτο ΓΤΟ ανθεκτικό στα ζιζανιοκτόνα που εγκρίνεται για καλλιέργεια στην ΕΕ, πριν προβεί σε άλλη ενέργεια, εξετάζει την ανάγκη να περιληφθούν ειδικές απαιτήσεις στο σχέδιο απόφασης ιδίως για την παρακολούθηση μετά τη διάθεση στην αγορά.

Επίσης, συζητείται στην Κομισιόν ένα πρόγραμμα για την επανεξέταση των δραστικών ουσιών που περιέχονται στο παράρτημα Ι της οδηγίας 91/414 όπως τροποποιήθηκε, μεταξύ άλλων, με την οδηγία 2001/99, για την οποία η περίοδος έγκρισης πρόκειται να λήξει. Το πρόγραμμα αυτό περιλαμβάνει και το glyphosate.

«Είναι θετικό ότι ακόμη και θερμοί υποστηρικτές των μεταλλαγμένων, όπως ο σημερινός Επίτροπος Υγείας, αναγνωρίζουν τουλάχιστον την ανάγκη να επανεξεταστούν η κυκλοφορία και οι όροι χρήσης ενός επικίνδυνου φυτοφαρμάκου ευρείας κυκλοφορίας που συνδέεται με γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες» δήλωσε ο Μιχάλης Τρεμόπουλος. «Ομολογία των κινδύνων αποτελεί και η αναγνώριση της ανάγκης ειδικών απαιτήσεων για την αδειοδότηση του νέου μεταλλαγμένου καλαμποκιού της Monsanto: σε ένα ανυπολόγιστο ρίσκο, όμως, όπως τα μεταλλαγμένα, επαρκής ρύθμιση θα ήταν μόνο ένα νέο ευρωπαϊκό μορατόριουμ στην καλλιέργειά τους, όπως έχουμε ήδη ζητήσει. Από την πλευρά μας, θα παρακολουθήσουμε την εξέλιξη και των δύο θεμάτων, και επιφυλασσόμαστε να επανέλθουμε»

(ακολουθεί το κείμενο της ερώτησης και της απάντησης)

Θέμα: Ασφάλεια φυτοφαρμάκου ευρείας κυκλοφορίας

Έρευνα[1] αναφέρει ότι το Glyphosate, το ενεργό συστατικό του μεγαλύτερου σε πωλήσεις ζιζανιοκτόνου στον κόσμο,  Roundup, προκαλεί δυσπλασίες σε πειραματόζωα εμβρύων βατράχου και κοτόπουλα, σε δόσεις πολύ χαμηλότερες από αυτές που χρησιμοποιούνται στους γεωργικούς ψεκασμούς και πολύ πιο κάτω από τα ανώτατα όρια καταλοίπων σε προϊόντα που ισχύουν για την Ε.Ε. Αφορμή για την έρευνα υπήρξαν υγειονομικές εκθέσεις όπου παρουσιάζονται υψηλά ποσοστά δυσπλασιών σε νεογνά, σε αγροτικές περιοχές της Αργεντινής, όπου η γενετικά τροποποιημένη σόγια “Roundup Ready” (RR) της Monsanto καλλιεργείται σε αχανείς μονοκαλλιέργειες με τακτικούς εναέριους ψεκασμούς.

Οι αριθμοί είναι ίσως περισσότερο από ενδεικτικοί: Το Ανώτατο ‘Οριο Υπολειμμάτων (ΑΟΥ) που επιτρέπεται για το glyphosate στους σπόρους σόγιας στην ΕΕ είναι 20 mg/kg. Ενδιαφέρον είναι πως το όριο αυτό αυξήθηκε 200 φορές (από 0,1 mg/kg σε 20 mg/kg το 1997) αφότου η γενετικά τροποποιημένη RR σόγια κυκλοφόρησε εμπορικά στην Ευρώπη. Η υπό συζήτηση έρευνα βρήκε δυσπλασίες σε έμβρυα τα οποία εκτέθηκαν σε 2,03 mg/kg glyphosate. Η ίδια η σόγια μπορεί ως προϊόν να περιέχει υπολείμματα glyphosate έως και 17 mg/kg. Το Roundup χρησιμοποιείται σε μεγάλο βαθμό σε συνδυασμό με γενετικά τροποποιημένη σόγια.

Ερωτάται η Επιτροπή:

1. Έχει γνώση των αποτελεσμάτων της συγκεκριμένης έρευνας;

2. Με τι τρόπους τα έχει λάβει υπόψη της κατά το σχεδιασμό της πολιτικής της για τους ΓΤΟ, ιδιαίτερα σε θέματα συνύπαρξης[2] και αδειοδότησης νέων ποικιλιών;

3. Τι σκοπεύει να κάνει η Επιτροπή ως προς την εκκρεμούσα αίτηση της Monsanto για την καλλιέργεια του ΝΚ603, αραβόσιτου ανθεκτικού στο glyphosate, και για την οποία η EFSA έχει ήδη γνωμοδοτήσει θετικά;

[] http://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/tx1001749

[2] OJ C 200 of 22.7.2010, p.1.

E-7874/10EL

Απάντηση του κ. Dalli εξ ονόματος της Επιτροπής

1. Η Επιτροπή γνωρίζει τη μελέτη «Glyphosate-Based Herbicides Produce Teratogenic Effects on Vertebrates by Impairing Retinoic Acid Signaling» των Paganelli και άλλων, που τέθηκε στη διάθεση των κρατών μελών στο πλαίσιο της μόνιμης επιτροπής τροφικής αλυσίδας και υγείας των ζώων (SCoFCAH) στις 28 Σεπτεμβρίου 2010. Επιπλέον, η Επιτροπή ρώτησε τη Γερμανία, το κράτος μέλος εισηγητή, πότε η ουσία glyphosate εγκρίθηκε για πρώτη φορά ως δραστική ουσία με την οδηγία 2001/99/ΕΚ της Επιτροπής[1], για να εξετάσει τη συνάφειά της στο πλαίσιο της αξιολόγησης των φυτοφαρμάκων. Η εξέταση αυτή είναι πολύ σημαντική γιατί πρέπει να επαληθεύσει αν οι εργαστηριακές συνθήκες κάτω από τις οποίες πραγματοποιήθηκε η μελέτη αντιπροσωπεύουν επαρκώς την έκθεση που μπορεί να αναμένεται από μια κανονική και ορθή χρήση της ουσίας ως φυτοφάρμακου.

Όπως και για κάθε ουσία, η έγκριση μπορεί να αναθεωρηθεί, αν από την εμπειρία προκύψουν αποδείξεις κατά της χρήσης της. Ανάλογα με τη σοβαρότητα και τον επείγοντα χαρακτήρα του ζητήματος, η Επιτροπή μπορεί να προτείνει την επιβολή πρόσθετων προϋποθέσεων, για τη μείωση των σημερινών χρήσεων, ή, στη χειρότερη περίπτωση, για την ολοκληρωτική απαγόρευση της ουσίας. Αν χρειαστεί, μπορεί επίσης να εξετάσει το ενδεχόμενο αναθεώρησης των υφιστάμενων ανώτατων ορίων υπολειμμάτων (ΑΟΥ).

Αφού η Γερμανία διατυπώσει την άποψή της όσον αφορά τη μελέτη, η Επιτροπή θα αποφασίσει πώς θα πορευτεί και θα εξετάσει αν οι τρέχουσες συνθήκες χρήσης και τα μέτρα άμβλυνσης του κινδύνου που ορίζονται από τα κράτη μέλη εξακολουθούν να είναι αρκετά για τη διατήρηση του υψηλού επιπέδου προστασίας του πολίτη και του περιβάλλοντος που επιδιώκει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε κάθε περίπτωση, συζητείται ένα πρόγραμμα για την επανεξέταση των δραστικών ουσιών που περιέχονται στο παράρτημα Ι της οδηγίας 91/414 όπως τροποποιήθηκε, μεταξύ άλλων, με την οδηγία 2001/99, για την οποία η περίοδος έγκρισης πρόκειται να λήξει, και το πρόγραμμα αυτό περιλαμβάνει την ουσία glyphosate.

2. Τα πορίσματα της μελέτης είναι συναφή με την επιστημονική αξιολόγηση της ουσίας glyphosate και των ΓΤΟ που είναι ανθεκτικοί στη glyphosate. Η νέα πολιτική όσον αφορά την καλλιέργεια ΓΤΟ, που πρότεινε η Επιτροπή πέρυσι τον Ιούλιο, δεν αλλοιώνει την υπάρχουσα διαδικασία εκτίμησης του κινδύνου για τις αδειοδοτήσεις της ΕΕ που κρίνεται κατάλληλη για την αντιμετώπιση αυτού του είδους των ζητημάτων που έθιξε η μελέτη. Η νέα πολιτική αποσκοπεί να επιτρέψει στα κράτη μέλη να περιορίσουν ή να απαγορεύσουν την καλλιέργεια στο έδαφός τους για διαφορετικούς λόγους από αυτούς που βασίζονται στον κίνδυνο για την υγεία ή το περιβάλλον.

3. Όσον αφορά την εκκρεμούσα αίτηση για την καλλιέργεια NK603, το επόμενο βήμα θα είναι η υποβολή σχεδίου απόφασης στην SCoFCAH, που είναι το πρώτο βήμα της διαδικασίας επιτροπολογίας. Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι θα είναι ο πρώτος ΓΤΟ ανθεκτικός στα ζιζανιοκτόνα που χρησιμοποιείται για καλλιέργεια στην ΕΕ, η Επιτροπή, πριν προβεί σε άλλη ενέργεια, εξετάζει την ανάγκη να περιληφθούν ειδικές απαιτήσεις στο σχέδιο απόφασης ιδίως για την παρακολούθηση μετά τη διάθεση στην αγορά. Επιπλέον, η Επιτροπή θα εξετάσει τα μέτρα που έχουν ληφθεί όσον αφορά το μέρος 1 του ζητήματος όταν εξετάσει την αδειοδότηση της καλλιέργειας του ΓΤΟ NK603.

[1] Οδηγία 2001/99/ΕΚ της Επιτροπής, της 20ής Νοεμβρίου 2001, για την τροποποίηση του παραρτήματος Ι της οδηγίας 91/414/ΕΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με τη διάθεση φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην αγορά ώστε να καταχωρηθεί η glyphosate και η thifensulfuron-methyl ως δραστική ουσία, ΕΕ L 304 της 21.11.2001